Een gezonde adembeweging: de neus (Deel 3)

De neus fungeert als een luchtfilter. Sponsachtige botjes in de neusgaten verdelen de lucht in stroompjes die vervolgens de smalle doorgangen achter de neus passeren. Deze doorgangen zijn bekleed met slijmvliezen die de lucht bevochten en verwarmen. Microscopische haartjes houden stofdeeltjes tegen. Daarnaast reguleren ze de luchtstroom om zodoende de hoeveelheid zuurstof in de bloedsomloop te optimaliseren. Door de neus ademen is als een sproeikop op een tuinslang: de hoeveelheid water blijft hetzelfde, maar door de druk wordt er sneller en over een grotere afstand water verspreid. De neus stuwt de lucht diep in de longen.

Experimentje: Adem eerst een gematigde hoeveelheid lucht door de neus in. Daarna adem je een gematigde hoeveelheid lucht door je mond is. Let daarbij op verschillen in reactie op je lichaam.

De neusademhaling brengt zowel het middenrif als de onderste ribben in beweging, zodat de lucht onder in de longen wordt geperst waar de zuurstofopname optimaal is. Bij de mondademhaling beweegt alleen de borstkas, waardoor de lucht slechts het bovenste deel van de longen bereikt. De zware adembeweging waarbij naast de borst ook de sleutelbeenderen en de schouders op en neer bewegen, vereist extra spieractiviteit die de hartslag opvoert. Als gevolg daarvan stroomt het bloed sneller door de longen en neemt de zuurstofopname af. Er staat een vicieuze cirkel van snel, oppervlakkig en moeizaam ademen die het hart zwaarder belast.

De borstademhaling wordt veroorzaakt door het sympathische zenuwstelsel. Het deel van het autonome zenuwstelsel dat actief wordt in noodgevallen. Dat gebeurt (helaas) ook als je aan zulke momenten of andere stress-gerelateerde gebeurtenissen denkt.

Het sympathisch zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie door stresshormonen zoals adrenaline en cortisol te produceren. Dat is natuurlijk alleen nuttig als er echt sprake is van een noodsituatie en het lichaam de hormonen afbreekt door in beweging te komen.

Inademen door de neus duurt langer dan inademen door de mond en leidt vanzelf tot een rustig ademritme. De tegendruk die ontstaat bij een uitademing door de neus bevordert bovendien de zuurstofopname in de longen.

De neusademhaling is gekoppeld aan het parasympatisch zenuwstelsel, het deel van het autonome zenuwstelsel dat de chemische lichaamsprocessen, de hartslag en de spierspanning reguleert en zodoende slijtage van het lichaam helpt voorkomen.

Het valt niet mee om je ademhaling te verbeteren als je uit gewoonte door de mond ademt zeker niet als je neus vaak of chronisch verstopt is. Er zijn gelukkig verschillende mogelijkheden om je neus re reinigen. Ook als je neusverstopping over is, kan het nog maanden duren voor de neusademhaling weer tot een gewoonte  te maken.

Onderzoek wijst uit dat de klank mmm een vibratie veroorzaakt die een drainerend effect op de neusholtes heeft. Er zijn verschillende mogelijkheden om dit effect te bereiken. Van het chanten van de klank OHM tot het neuriën van een vrolijk wijsje. Of het geluid van een zoemende bij: Doe zacht de kiezen op elkaar en neurie mmmmm op de uitademing.

Met dank aan Mary Bond

 

Jenneke van Doorn