Achtergronden van yoga: De kern en enkele aspecten

 

In de klassieke yoga van Patanjali ligt de nadruk op het mediteren; op het steeds stiller en rustiger laten worden van de geest.

 

“Yoga is het stilleggen van

de wervelingen van de geest”. (het mentale veld).

“Als dit volledig het geval is,

is het ziende (de ziener) bij zichzelf;

dat wil zeggen er is Een Zijn”.

 

Patangali yoga Sutra 2-3: Yoga èn meditatie

Inzicht-yoga, meditatie en spiritualiteit

Net zoals je in de hatha-yoga leert om je bewust te zijn van spierspanning en leert je te ontspannen, zo leer je in het mediteren je bewust te zijn van je eigen geestelijke situatie; deze te ontspannen en de juiste ‘open situatie’ te bevorderen. Net zoals bij de hatha-yoga vraagt dit discipline en het zoeken naar een midden tussen passiviteit en activiteit. Je wordt uitgenodigd om het ‘ik-centrum’ dat verbonden is met het ego, steeds mee los te laten.

Mediteren betekent dat je jezelf steeds meer zuivert van de ‘ik-aspecten’. Maar allereerst gaat het er om situaties van onrust , spanning, beperking en gedrevenheid preciezer te onderzoeken. Daarnaast ontdek je dat er een prettiger situatie mogelijk is. Dat heeft te maken met ruimte, vrijheid, eenheid, geluk en uiteindelijk schieten woorden tekort.

Tijdens de hatha-yogales merk je ook op hoe de scheiding tussen je lichaam en de omgeving vervaagt. De hardheid verdwijnt en er ontstaat ruimte. Om deze sfeer aan te duiden gebruiken we de term ‘non dualiteit’. In de oud Indiase Upanishads wordt het woord ‘Advaita’ ( eenheid)  gebruikt.  In het dagelijks leven ervaar je dat bijv. bij een bewuste overgave aan diepe ontspanning; als alles wegvalt  en het goed is.

Als je tijdens de meditatie enige afstand neemt en je aandacht naar binnen laat uitbreiden, dan ontstaat een heldere interne blik. Daardoor kun je mentale processen waarnemen vanuit een ontspannen gewaarzijn. Het gaat om de interne indrukken; de gevoelens; voorstellingen; gedachten en om de zintuiglijke gegevens. Zo leer je je geest steeds beter kennen. In de ‘Advaita Vedanta ’  en in bepaalde Boeddhistische scholen ( Vipassana meditatie)  ligt de nadruk op dit inzicht.

Vedanta- of zelfmeditatie

Nadat je de inzichtmeditatie hebt beoefend, laat je je aandacht uitbreiden van de waargenomen verschijnselen naar jezelf als waarnemer.  Je bent je dan vanaf een afstand bewust van je zelf en van de verschijnselen. Je kunt je voorstellen dat je die verschijnselen niet bent. Maar wat ben je dan wel? Er is een besef van jezelf als ‘het gewaar zijn zelf’: zuiver bewust zijn.

De werkelijkheid laten transformeren

Als je een duidelijker kijk op je eigen ‘zijnssfeer’ hebt gekregen, zie je de verschillen tussen deze sfeer en de alledaagse materiële situatie. Het lichaam en de wereld zijn niet meer zo hard, ondoorzichtig en zwaar als de materiële dingen die je van buiten waarneemt. Alles is meer vloeibaar, lichter en energetisch van aard.

Jezelf overgeven

Bij een voortgezette meditatie wordt de rust en ontspanning dieper. Daardoor zullen vormen van jezelf steeds meer doorzichtig worden en langzamerhand verdwijnen. Het eigen lost steeds meer op. Dit vraagt om loslaten; om een overgave aan een sfeer die groter is dan je ‘ik’.

Vooral gevoelsmatig zijn hier vaak moeilijkheden, weerstand en angst. Het ‘ik’ verdwijnt meestal niet zo maar. Hiervoor is het inzicht belangrijker, maar ook gevoelsmatig zal er iets moeten veranderen. Alleen in liefde en vertrouwen kan het ego oplossen. in een ruimer bewustzijn. ( en eventueel Bhakti-yoga).

Doel van meditatie

Het doel van meditatie zal niet voor iedereen duidelijke en hetzelfde zijn. Doelen kunnen zijn: inkeer, stilte, inzicht, transformatie en overgave. Meditatie betekent eigenlijk een vrij worden van wat je eerst beperkte. Dat is vooral de absoluutheid van de buitenwereld; van je eigen identificaties; van de harde en zware mentaliteit.

Traditioneel wordt dit vrij worden ‘bevrijding’ genoemd en kom je vanzelf in de ‘natuurlijke staat’ terecht. In de Vedanta wordt deze staat het ‘hoogste zelf’ genoemd: een samengaan van het absoluut zijn, bewust zijn en gelukzaligheid. De meditatie kan je naar de grens van dit ‘een-zijn’ voeren.

(met dank aan een van mijn leraren: Douwe Tiemersma)

ohmHet OHM teken staat voor eeuwigheid en oneindigheid. Dat wat nooit verloren gaat.  We spreken het als AUM uit. Dan kan de A staan voor aarde, de U voor universum en de M voor midden. Het midden dat ben jij, vanuit zelf bewustzijn ben je verbonden met je Zelf, de Aarde en het Universum. Het is de kern van Yoga om te onderzoeken hoe je dat Zelf vorm geeft en ervaren kunt. OHM-zingen opent en verruimd in je zelf  en naar de ander/omgeving.

 

Namasté 

Enkele aspecten van yoga

Hieronder volgen enkele belangrijke aspecten van de yogalessen: de Chakra’s;  Adem-en pranajama-oefeningen; Meditatie en Oprichten vanuit een geactiveerde bekkenbodem.

Chakra's

Het lichaam is aards,stabiel, flexibel

Is vorm én energie (levensadem)

en maakt leven mogelijk.

Bewust Zijn is ruim en open,

onbegrensd vrij, vederlicht.

Yoga helpt deze twee te verenigen

in Liefde

 

“Zuiver bewustzijn is zelf geen vibratie, maar wel de kern van alle vibraties”

Ganesha, symbool van eerste chakra

Chakra’s zijn centra van bewustzijnsenergie. Die zijn vaak duidelijk waar te nemen. Door yoga- oefeningen te doen kunnen kwaliteiten van de verschillende chakra’s versterkt of milder worden. Er worden zeven hoofdchakra’s onderscheiden die zich langs de wervelkolom bevinden. Ieder chakra opent de ruimte naar specifieke ervaringen en naar een specifieke staat van bewustzijn. In het eerste chakra is dat bijvoorbeeld het gevoel van veiligheid, van stabiliteit en het gevoel van ‘er mogen zijn’. De chakra’s functioneren niet geïsoleerd. Een verandering in het ene chakra heeft invloed op het andere. Dit systeem vormt een leidraad voor het cursus jaar. In de loop van het jaar verschuiven daarom de accenten in de yogaoefeningen. Zo kun je de afzonderlijke energieën ook echt zelf ervaren.

Adem- en Pranajama-oefeningen

Prana-mudra

of Shanti-mudra,

de mudra van de vrede.

Door de Prana-mudra wordt de ademhaling harmonischer en dieper;

Een gevoel van vrede doorstroomt het lichaam.

Er ontstaat ruimte.

Je leert luisteren naar de adem en leert voelen hoe de adem je kan ondersteunen. In rust en in beweging. Doordat de adem je in het hier en nu brengt, kun je onthaasten. Gewoon luisteren naar de in- en uitstroom van de adem lijkt gemakkelijk maar je wordt afgeleid. Je leert hoe je daarop kunt reageren. Daarnaast zijn er ademhalingsoefeningen: Pranayama oefeningen. Zij leren je de adem te beheersen zodat je je energieker, helderder of rustiger gaat voelen. Ook leer je de adem als het ware te sturen naar bepaalde delen van je lichaam, met verruiming en verzachting als gevolg.

Meditatie

 

Heb je geduld te wachten

tot de modder zakt
en het water helder wordt?
Kun je in stilte verwijlen
tot de handeling vanuit zichzelf ontstaat?
– LAO TSE

Mediteren is je aandacht richten en daar bij blijven. In de langere lessen ‘Hatha yoga en meditatie’ en zeker in de ‘Mindfulness yogalessen en meditatie’ op zaterdagochtend komen verschillende vormen van meditatie aan de orde. Zoals bijv. de ‘Inzichtmeditatie’ of ‘Vipassana-meditatie’: Een meditatie waarin je open en ontvankelijk bent voor alles wat er in het ‘ruime veld van aandacht’ verschijnt.

Oprichten vanuit een geactiveerde bekkenbodem

In de lessen worden vaak oefeningen voor het bekkengebied gedaan, in combinatie met voeten en benen. Zij geven kracht, steun en zekerheid. Deze lichaamsdelen werken nauw samen en versterken elkaar. Ze maken het mogelijk om vanuit een stabiele basis te ‘aarden’. Je leert bewuster de bekkenbodem in te zetten en je leert te ervaren hoe een geactiveerde bekkenbodem doorwerkt.

De spieren verharden door spanning. Dat veroorzaakt stijfheid, hardheid, weerstand en soms blessures. Door yogaoefeningen kun je de spieren weer verzachten en versoepelen. Daarbij speelt adem en aandacht een grote rol. Je leert om vanuit basiskracht de wervelkolom te lengen. Je leert de juiste spanning in te zetten en overbodige spanning los te laten. Zowel bij het staan als bij het zitten.

Hosting door Studio Projectie