ZONDER FOCUS IS JE GEEST ALS EEN STUURLOOS SCHIP

Tot nu toe had L. tijdens de meditatie op het moment dat hij opmerkte dat de aandacht van de adem naar het denken was gegaan, direct het denken losgelaten. Hij bracht de aandacht weer naar zijn focus: De adembeweging, het rijzen en dalen. Hij werd er rustig van en bleef gefocust.
Toen de instructie veranderde en gevraagd werd om de focus bij het denken en het denkproces te houden, was zijn verbazing en verwondering in de nabespreking nog op zijn gezicht te lezen.
“Ik zag dat gedachten een soort flarden zijn…die ik kon volgen”. L. was zich bewust geworden van het denken en verbaasd dat hij daar de aandacht op gericht kon houden. Het wordt voor L. nog interessanter als hij vanuit het ruime bewustzijn ook de focus naar de inhoud van het denken kan brengen en daar bewust bij kan zijn. Waarom zou dat interessanter en zinvoller zijn?

Het is belangrijk te constateren dat er verschil is tussen denken en bewustzijn. Bewustzijn is ruim, open en onveranderlijk. De hersenen zijn materie en met 85 miljoen zenuwcellen (neuronen) zijn ze plastisch, de hersenen kunnen dus veranderen waardoor we nieuwe vaardigheden aan kunnen leren. Zoals we spieren kunnen trainen kunnen we ook de hersenen trainen.
Vanuit bewustzijn kunnen we de aandacht richten en vasthouden, dus focussen. Dat is voor veel mensen niet makkelijk. Begrijpelijk! Neurologisch zijn onze hersenen namelijk ingesteld op afleiding. Ze zijn voortdurend de omgeving aan het scannen op zoek naar eventuele nieuwe informatie (en die is in de loop der eeuwen steeds ingewikkelder geworden). De neiging om snel afgeleid te raken zit verankerd in oudere delen van de hersenen, zoals de ‘temporale cortex’ en ‘de posterieure cingulate cortex’. Afleiding waardoor we afdwalen is dus de standaardmodus van de hersenen! We zijn wat dat betreft allemaal hetzelfde en hebben allemaal dezelfde ervaringen: de geest dwaalt af.

In de ‘meest gangbare yoga’ richten we de aandacht vanuit het ruime bewustzijn op fysieke en energetische sensaties. Naast een oneindige hoeveelheid informatie, ervaringen en veranderingen die dat oplevert, haalt het ons ook uit het hoofd, het denken stopt. We worden minder makkelijk afgeleid. Het lichaam is altijd hier en nu. Focus bij het lichaam en de adem is voor de meeste mensen een makkelijke en aangename manier met als verfrissend resultaat innerlijke rust.

Belangrijk om te weten:

  • Onze geest dwaalt af. We hebben er geen controle over.
  • Onze geest creëert ‘onze realiteit’.
  • We zijn niet onze gedachten.

Vooral het laatste is een echte ‘eye-opener’. Hoe vaak zeggen we niet: “Ik denk dat.” en beschouwen we dat als de ultieme waarheid! In de yoga-opleiding heeft het me erg geholpen om in plaats van.” Ik denk nu’. Te zeggen “Er is nu een gedachte”.  Dit werd ons geleerd om ons te realiseren dat we getuige zijn van het denken en niet het denken zijn. Hoe meer we ervan doordrongen zijn dat de hersenen aan het werk zijn en dat we niet het denken zijn, maar getuige van het denken, des te makkelijker we het denken kunnen loslaten. Dan vervallen we minder in patronen die niet gewenst zijn. Ons denken bepaalt immers ons handelen.

Het ego (Ik)is ongelooflijk sterk maar kan voor veel problemen zorgen: dus niet ‘Ik denk’, maar ‘er is een gedachte …..’ Er is even tijd om er aandacht aan te geven en er wel of niet naar te handelen. In de meditatie laten we gedachten gewoon gaan.

De universiteit van Californië heeft vele onderzoeken naar het ego gedaan en men ontdekte dat naarmate mensen meer de woorden, ’ik’, ‘mij’ en ‘mijn’ in de mond nemen het risico op een hartaandoening oploopt. In een ander onderzoek werd aangetoond dat mensen die aan een depressie of aan angsten lijden vaker in de eerste persoon spreken. Uit een onderzoek dat in het tijdschrift Psychological Science werd gepubliceerd, bleek dat onze gezondheid verbetert wanneer we actief andere persoonlijke voornaamwoorden (jij, zij, hij, het, wij, jullie en zij), die niet naar onszelf verwijzen, gaan gebruiken en minder de voornaamwoorden ik mij en mijn.

Bij mindfulness, yoga en compassie oefenen we met bewust focussen. Vanzelf wordt dan onze focus verbeterd. Een goede focus geeft controle, capaciteit, snelheid, flexibiliteit, helderheid en zelfs duurzaamheid. Focussen doen we vanuit bewustzijn; ego ondersteunt het.

Als we beter begrijpen hoe bewustzijn, focus, en ‘aandachtig zijn’ werkt en tevens ontdekken welke gedachten, gekoppeld aan ‘ego’ ons naar beneden halen en welke oordelen en overtuigingen ons belemmeren om op een compassievolle manier voor onszelf en onze naasten te zorgen, zijn we op de goede weg.  Dan kun je als vriendelijke, begripvolle en wijze kapitein een autonome en doelbewuste koers varen naar…. Het doel wat wij zelf kunnen bepalen: dat wat echt belangrijk is voor ons.

 

Zonder compassie wordt zowel yoga als mindfulness soms een truckje.

Begin 2019 start ik een nieuwe cursus waarbij naast mindfulness en yoga, compassie centraal staat. De kwaliteiten van compassie helpen ons op een begripvolle, betrokken en milde manier ruimte te geven aan alles wat we bij onszelf tegenkomen, ook het denken. De volgende stap is het te accepteren. Vanuit compassie leren we te denken en dus ook te handelen vanuit een groter geheel, vanuit dienstbaarheid en zorgzaamheid. We hoeven daar niet onder te lijden, integendeel. Het begint met compassie voor ‘jou ik’ en een vriendelijke wens voor jezelf. Wat wens je jezelf nu toe? Alleen het wensen doet al goed, ook als de wens niet uit kan komen op dit moment.

De yogaleerlingen ontvangen bij dit blogje de meditatie ’10 minuten aandacht richten op de adem’. Ter voorbereiding op meditaties gericht op het denken.
De introductie-avond voor de nieuwe compassie cursus is op woensdag 21 november om van 19.30-21.00. Zie ook de website.

Jenneke

Hosting door Studio Projectie